SORU 61 – GEÇİCİ FARKLAR NE DEMEKTİR?

61. Ertelenmiş vergi konusuna ilişkin, geçici farklar ne demektir. Örnekler veriniz.

CEVAP; (TMS 12 GELİR VERGİLERİ)

Geçici Farklar : Bir varlığın veya borcun (yükümlülüğün) bilançodaki muhasebe değeri (MD) ile bunların vergi açısından taşıdıkları vergi değeri (VD) arasındaki farkları ifade eder.

Geçici farklar aşağıda belirtildiği üzere iki şekilde olabilir.

a. Vergiye Tabi Geçici Farklar (Vergilendirilebilir Geçici Farklar) (VGF): Varlığın kayıtlı değeri işletme tarafından geri kazanıldığı veya yükümlüğün vadesi gelip ödendiği dönemlerde mali kar/zararın tespitinde vergi matrahına dahil edilecek geçici farklardır.

b. İndirilebilir Geçici Farklar (İGF) : Varlığın kayıtlı değeri işletme tarafından geri kazanıldı veya yükümlüğün vadesi gelip ödendiği dönemlerde mali kar/zararın tespitinde vergi matrahından indirilecek geçici farklardır          

Örnekler;

Geçici farklara neden olan giderler

· Kıdem tazminatı karşılığı giderleri,

· Diğer borç ve gider karşılığı giderleri,

· Alınan çekler reeskont giderleri,

· Vadesiz alacak reeskont giderleri,

· Fazla ayrılan veya geçmiş dönemlere ilişkin ayrılan amortisman giderleri,

· Alış bedelinin altında bir değerle değerlenmiş hisse senetleri nedeniyle gider yazılan tutarlar,

· Kanunen indirilmesi mümkün olmayan aktif hesap karşılık giderleri

Bu giderlerin kaydı vergi değerlerine göre aktiflerin değerini azaltır veya pasifin değerini arttırırlar. Bu giderler vergi hesaplanıp, vergi matrahına eklendikleri için vergisi peşin ödenmiş olur. İlerideki bir tarihte ortadan kalktıkları zaman matrahtan indirileceklerdir. Matraha eklendikleri zaman ertelenmiş vergi varlığı doğarken, matrahtan indirildikleri zaman ortadan kalkarlar.

Geçici farklara neden olan gelirler

· Hisse senetleri değer artış kazançları,

· Verilen çekler reeskont gelirleri,

· Vadesiz borçlar reeskont gelirleri,

· Vergi yasalarına göre maliyet bedelinin üzerinde bir değerle değerlenen varlıklar (devlet tahvili, hazine bonoları hariç)

Bu gelirler hesaba girdiklerinde aktiflerde vergi yasalarına göre artış yaratırlar. Pasiflerde ise vergi yasalarına göre azalış yaratırlar. Vergi matrahından indirildiklerinde Ertelenmiş Vergi Yükümlülüğü doğururlar. İzleyen dönemlerde vergi matrahına eklendiklerinde bu yükümlülük ortadan kalkar

O halde ertelenen vergi varlığı ve ertelenen vergi yükümlülüğü çoğu kez, bilançoda yer alan kalemlerin vergi değeri ile muhasebe değeri arasında farklılaşmadan doğmaktadır. Ancak bu farklılaşma sürekli değil, geçici bir farklılaşmadır. Farklılaşma neticesinde ileride farklılık ortadan kalkarken, vergi avantajı veya daha az bir vergi ödenmesi gerekiyor ise, Ertelenmiş Vergi varlığı, aksi takdirde daha fazla vergi ödenmesine neden oluyor ise Ertelenmiş Vergi Yükümlülüğü vardır.

Author: admin

Merhaba, Ben Meltem Aköz, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi mezunuyum, Bağımsız denetim ve şirket değerleme başlıca ilgi alanım olmak üzere, vergi, muhasebe ve felsefeyle ilgileniyorum. Yazılarımı genellikle bu alanlarda yazıyorum. İyi okumalar dilerim.